logo Canolfan Organig Cymru
  
Darparu gwybodaeth am fwyd a ffermio organig yng Nghymru
Tanysgrifio i'n cylchlythr

Sophie Durnan yw ein Pencampwraig Garddwriaeth Organig

horticulture champion
Sophie Durnan yw ein Pencampwraig Garddwriaeth Organig ac mae hi'n rhedeg Gardd Fasnachol Riverside, a oedd yn wreiddiol yn ddarn o dir 5 erw a oedd yn cael ei ffermio'n organig ychydig filltiroedd i'r gorllewin o Gaerdydd. Yn awr yn ei bedwaredd flwyddyn o gynhyrchu, mae'r ardd fasnachol gydag oddeutu 50 o gwsmeriaid rheolaidd yn y cynllun bocs a nifer o gwsmeriaid bwytai lleol a siopau deli.

Yn wreiddiol o Wlad yr Haf, roedd gan Sophie brofiad blaenorol o weithio ar raddfa fechan ar brosiect tyfu a chymerodd yr awenau yn Riverside yng Ngorffennaf 2011, gan rannu'r swydd efo'i phartner Tim Halewood (sy'n gwneud popeth o drwsio'r tractor i ddanfon y cynnyrch). Ar ôl tymor anodd i dyfwyr llysiau ar draws y DU yn 2012, mae Sophie yn optimistaidd am y tymor sydd o'n blaenau - gyda gobaith o weld pedair mil a hanner o gennin newydd eu plannu yn ymddangos o'r tir.

Er bod y gymuned yn berchen arni, menter fasnachol yw Gardd Fasnachol Riverside sydd ar fin dod yn hunan-gyllidol yn ystod tymor 2014. Ar y pwynt hwnnw, bydd yr elw yn talu'r prydles ar y tir, cynnal y cyfarpar a thalu cyflogau'r staff. Ar hyn o bryd, mae Grant Llywodraeth Cymru yn talu am un swydd lawn amser (wedi'i rhannu) a swydd arall rhan amser (tan ddiwedd 2013). Amcan y cyllid grant hwn yw lledaenu gwybodaeth am gynhyrchu llysiau.

I Sophie, sy'n raddedig mewn Cynaliadwyaeth Amgylcheddol o Brifysgol Morgannwg, mae'n llafur cariad ac mae hi'n croesawu grwpiau o blant ysgol sy'n awyddus i ddysgu am sut mae'r cynnyrch yn cael ei dyfu, ei gynaeafu a'i ddanfon i gwsmeriaid.

“Fel un 18 oed mi wnes i fynd i uwchgyfarfod byd yn Johannesburg a chael gweld arweinwyr byd yn dadlau polisi amgylcheddol a gwnaeth hynny fy nghymell ar fy nhaith gynaliadwyedd,” meddai Sophie. “Dw i'n dod o deulu o artistiaid a threuliais fy mhlentyndod eisiau bod yn ffermwr, yn awr dw i'n byw'r freuddwyd, ond gallaf ddweud i sicrwydd ei fod o'n waith caletach nag a feddyliais.

“Mae hwn yn brosiect ffantastig sydd wedi derbyn cefnogaeth leol ac oddi wrth y llywodraeth ac mae posibilrwydd anferth iddo. Roedd y galw wedi trechu'r cyflenwad y tymor diwethaf a buasem yn hoffi ychwanegu ychydig mwy o dwneli polythen i'n cynorthwyo i gyflenwi cwsmeriaid masnachol mwy, ond wnaethom ni erioed gynllunio ar gyfer llywodraethu'r byd; bydd yn fwyd lleol bob amser ar gyfer pobl leol.

“Ein haelodau a'n gwirfoddolwyr yw ein bywoliaeth ac mae'n dda iawn ein bod yn gallu cwrdd â'n cwsmeriaid wyneb yn wyneb yn ein man cyfarfod yng Nghaerdydd. Rydym yn siarad efo nhw am y cynnyrch, y dulliau ffermio organig yr ydym yn eu defnyddio a sut mae'r cnydau yn dod ymlaen. Mae llawer ohonyn nhw eisiau bod yn wirfoddolwyr ar ôl derbyn o ychydig o gyflenwadau a phob wythnos pan rydym yn pacio'r cyflenwadau, mae'n teimlo fel ymdrech tîm go iawn.

“Mae egwyddorion ffermio organig yn rhan bwysig o'n model o gynhyrchu bwyd cynaliadwy, ethegol, gan eu bod nhw'n effeithio nid yn unig ar y bwyd yr ydym yn ei gynhyrchu, ond ar yr amgylchedd ehangach. Mae'n bwysig i'n haelodau fel sicrwydd ac i'r bwytai yr ydym yn eu cyflenwi, wybod y gallan nhw roi addewid cadarn i'w cwsmeriaid bod eu bwyd yn tarddu'n lleol ac yn gynaliadwy.”

Ychwanegodd Steve Garrett, Cadeirydd rhiant-gwmni Gardd Fasnachol Riverside, RCMA:

“Mae ynni ac ymroddiad anghredadwy Sophie a'i phartner, Tim wedi bod yn rhan hollbwysig o ddatblygu'r Ardd Fasnachol hyd yma. Mae'r ddau ohonyn nhw yn angerddol ynglŷn â beth maen nhw'n ei wneud, ac maen nhw'n dod yn wybodus dros ben am sut i redeg busnes garddwriaethol ar raddfa fechan. Mae'r ddau'n gyfathrebwyr da, a fydd yn ein rhoi mewn lle da mewn perthynas a'r elfen “drosglwyddo gwybodaeth” a fydd yn ein gweld yn rhannu ac ymestyn beth rydym wedi'i ddysgu hyd yma gydag unigolion a sefydliadau sy'n dymuno sefydlu mentrau tebyg mewn rhannau eraill o Gymru.

“Mae'r fenter yn 'Gymdeithas Ddiwydiannol a Chyfeillgar'. Math o fusnes cydweithredol yw hwn lle gellir rhoi cyfranddaliadau, a gallan nhw gael eu tynnu oddi yno a'u had-dalu pan mae'r fenter yn gallu fforddio gwneud hynny. Cynorthwyodd hyn inni godi dros £10,000 o fewn y gymuned leol. Ar ben hynny, mae'n ein cysylltu gyda'r rhwydwaith cefnogol o dros 120 o gefnogwyr allweddol.”

Cwrdd â'n pencampwyr organig
Mewn partneriaeth gyda:
logo ADAS logo Prifysgol Aberystwyth logo Canolfan Ymchwil Organig Elm Farm
Canolfan Organig Cymru, IBERS, Campws Gogerddan
Prifysgol Aberystwyth, Ceredigion, SY23 3EB
T:01970 622248   E: organic@aber.ac.uk
Cyrff noddi:
logo Cronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygu Gwlediglogo Llywodraeth Cynulliad Cymru
Dylunio'r wefan: mach2media a Technoleg Taliesin Cyf.