logo Canolfan Organig Cymru
  
Darparu gwybodaeth am fwyd a ffermio organig yng Nghymru
Tanysgrifio i'n cylchlythr

Ystadegau ffermio organig Cymru: cynhyrchu

Am adroddiad llawn ar ystadegau ffermio organig Cymru a gasglwyd yn 2011 yn seiliedig ar ddata 2010 a ddarparwyd gan Defra, gweler Organic agriculture in Wales: 2010. Crynhoir y prif ffigyrau isod.

Arwynebedd a daliadau organig

Ar ddiwedd 2010, roedd tua 8% o dir amaethyddol Cymru'n hollol organig neu'n cael ei droi'n organig. Mae hyn yn gyfran uwch nag yn Lloegr, Yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Cynyddodd yr ardal o dan reolaeth organig fwy na 50% yn ystod 2006-10, ond gostyngodd yr arwynebedd sy'n cael ei droi'n organig yn ystod 2010 a achosodd gwymp cyffredinol o 2% yn yr ardal sy'n cael ei droi'n organig.

Ar ddiwedd 2010, roedd 1003 o ffermydd organig yng Nghymru (gweler Ffigwr 1).

Ffigwr 1. Daliadau organig a thir a reolir yn organig yng Nghymru
Graff daliadau ac arwynebedd tir


Cynhyrchwyr a phroseswyr organig


Mae proseswyr organig yn cynnwys mewnforwyr, lladd-dai, pobwyr, siopau a chyfanwerthwyr a hefyd rhai cynhyrchwyr sy'n gwneud eu prosesu eu hunain (er enghraifft, cigydda ar y fferm). Ar ddiwedd 2010, roedd 163 o broseswyr o'u cymharu â 167 ar ddiwedd 2009 sy'n cymharu'n ffafriol â gweddill y DU.

Tabl 1. Niferoedd y cynhyrchwyr a phroseswyr yng ngwledydd unigol y DU 2010
Gwlad (DU)Nifer y cynhyrchwyr organig yn unigNifer y cynhyrchwyr/ proseswyrNifer y proseswyr yn unigCyfanswm% Newid 2009/2010
DU474120823387287-3.7
Lloegr300117219585131-2.8
Cymru1003291341166-0.9
Yr Alban5336198737-10.1
Gogledd Iwerddon204148253-13.7
Ffynhonell: Defra

Cnydio organig

Ffermio eidion a defaid yn bennaf yw cynhyrchu organig yng Nghymru, ac mae rhyw 85% o'r tir organig yng Nghymru'n cael ei neilltuo'n laswelltir parhaol. Mae'r gweddill yn cael ei rannu rhwng glaswellt dros dro (6%) a chnydau âr (8%). Er bod llai na 0.5% o'r tir o dan arddwriaeth, mae cyfran gymharol uchel ohono'n organig.

Tabl 2. Arwynebedd organig Cymru yn ôl defnydd tir, 2006-2010

20062007200820092010% newid 2009/2010
Grawn21442361300235913191-11%
Ar arall15571618316434283317-3%
Tatws9996994538-15%
Garddwriaeth244322362432379-12%
Cyfanswm yn cael ei drin40444397662774956926-8%
Glaswellt dros dro10564112861012599049474-4%
Cyfanswm tir âr (gan gynnwys glaswellt dros dro)1460815683167521739916399-6%
Glaswellt parhaol/tir pori garw631037897695961104024102464-1%
Coetir/arall126212061679220022291%
Cyfanswm arwynebedd organig7897395865114393123623121093-2%

[bold:Ffigwr 2. Newidiadau yn arwynebedd y tir a reolir yn organig yng Nghymru, 2006-2010

Da byw organig

Yn ôl data ardystio 2010, mae gwartheg eidion a godro a reolir yn organig yn gyfrifol am oddeutu 5% o'r holl wartheg yng Nghymru, ac mae 4% o ddefaid Cymru'n organig. Roedd 38,000 o ieir dodwy, sef 3.6% o'r cyfanswm organig yng Nghymru a rhwng 100-300 o hychod magu organig Cymreig. Gweler Tabl 3 a Ffigwr 3 isod.

Tabl 3: Niferoedd y da byw hollol organig/yn cael eu troi'n organig yng Nghymru, 2010
Hollol organigYn troi'n organigCyfanswm organigCymru gyfanOrganig % Cymru Gyfan
All cattle4697550655204011299685%
Dairy cows98212657124782744125%
Beef cows99891541115302366905%
All sheep3423021579835810082377374%
Ewes1637181334417706239958714%
All poultry25222029825251872505983%
Laying hens38389163840510726664%
Table birds10438728010466755684332%
All pigs6901691223033%
Sows3320332301011%
Other livestock 2432202452(No data)-

Ffigwr 3. Niferoedd da byw organig Cymru 2006-10
graff niferoedd da byw

Mewn partneriaeth gyda:
logo ADAS logo Prifysgol Aberystwyth logo Canolfan Ymchwil Organig Elm Farm
Canolfan Organig Cymru, IBERS, Campws Gogerddan
Prifysgol Aberystwyth, Ceredigion, SY23 3EB
T:01970 622248   E: organic@aber.ac.uk
Cyrff noddi:
logo Cronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygu Gwlediglogo Llywodraeth Cynulliad Cymru
Dylunio'r wefan: mach2media a Technoleg Taliesin Cyf.