Mae Cymru’n arwain y DU wrth i’w thir organig gynyddu 34%
Mae mwy o dir wedi’i droi’n organig yng Nghymru nag yn unrhyw un o wledydd eraill y DU yn ôl adroddiad cenedlaethol. Mae adroddiad diweddar gan DEFRA yn dangos mai Cymru sy’n arwain y DU wrth i dir organig y wlad gynyddu 34% o’i gymharu â 2009. Mae dros 8% o dir amaethyddol Cymru bellach yn organig, bron dwywaith cymaint â Lloegr a’r cyfartaledd ar draws y DU.
Cyhoeddir yr adroddiad ar yr un pryd â’r newyddion bod Rachel’s sydd â’i gartref yn Aberystwyth wedi gweld twf trawiadol eleni. Mae Rachel’s wedi llwyddo i gynyddu ei gyfran o’r iogyrtiau a’r pwdinau organig wedi’u hoeri yn y DU o 21.9% ddwy flynedd yn ôl i 30% yn 2010, gan arwain at alwad am fwy o ffermwyr llaeth organig i ddiwallu’r twf yn y galw.
Oherwydd cynnydd sydyn yng ngalw defnyddwyr am laeth organig, mae’r grŵp llaeth organig Cymreig, Calon Wen hefyd yn galw am fwy o ffermwyr llaeth organig ledled Cymru i ateb y galw newydd.
Mae Cynhyrchwyr y Graig, grŵp marchnata da byw cydweithredol annibynnol, sydd â channoedd o aelodau sy’n ffermio ar draws Cymru a Lloegr, wedi dweud gyda’r cynnydd yn y galw, eu bod yn gwerthu da byw eu haelodau am rai o’r prisiau gorau yn eu hanes a heb unrhyw oedi. Gyda thwf cyfartalog gwerthiant cig eidion organig i fyny 30 y cant dros y 12 mis diwethaf, nid oes fawr o arwydd y bydd y galw cryf yn gostwng ar hyn o bryd.
Yn ôl Sue Fowler, Cyfarwyddwr Canolfan Organig Cymru: “Mae’n galonogol gweld mai Cymru yw arweinydd y DU o hyd ar gyfer nwyddau organig.
“Mae’r twf yn y galw a’r gwerthiant a welir yn Calon Wen, Rachel’s a Chynhyrchwyr y Graig yn gadarnhaol iawn ac maent yn enghreifftiau gwych o sut y mae ymdrechion cydweithredol yn elfen bwysig o lwyddiant yn y sector organig.”
Nid yw adroddiad DEFRA yn dangos tystiolaeth bod ffermwyr yn cefnu ar arferion organig, ond bod cyfradd y niferoedd sy’n troi’n organig yn arafu. Dywedodd dros 80% o ffermwyr Cymru a ymatebodd i Arolwg Cynhyrchwyr 2010 Canolfan Organig Cymru eu bod yn bwriadu cynnal neu ehangu eu system organig bresennol, gyda dim ond 3% yn bwriadu symud yn ôl at ffermio confensiynol.
Ychwanegodd Sue Fowler, Cyfarwyddwr Canolfan Organig Cymru: “Yng Nghymru, gallai’r arafu o ran ffermwyr yn troi’n organig fod yn gysylltiedig ag ansicrwydd ynghylch cymorth gan y Llywodraeth drwy Glastir.”
“Mae’n addawol, mewn datganiad diweddar am Glastir, i’r Gweinidog ymrwymo i ‘sicrhau sector organig cynaliadwy yng Nghymru’. Mae hyn yn debygol o ddod â sicrwydd i ffermwyr sydd eisoes yn organig yn ogystal â’r rhai sy’n ystyried troi at ddulliau organig.”
Credir bod y brif her i’r rheini sy’n marchnata cynhyrchion organig yn ymwneud â defnyddwyr nad ydynt yn deall sut y mae bwyd yn cael ei gynhyrchu ac felly nid ydynt yn gwybod pam neu sut y gallai bwyd organig fod yn well. I fynd i’r afael â’r mater hwn, mae Canolfan Organig Cymru’n rhedeg prosiect tair blynedd a ariennir gan Lywodraeth Cymru a Chronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygu Gwledig i helpu i esbonio i ddefnyddwyr beth yw ystyr y label ‘organig’, ac i annog cefnogaeth i ffermwyr organig a chadwyn gyflenwi bwyd organig.
Mae cefnogaeth defnyddwyr yn hanfodol er mwyn parhau i arwain y ffordd ym maes cynhyrchu bwyd organig. Mae Mis Medi Organig yn prysur agosáu, gan nodi’r mis i ddathlu popeth organig. Bu Pythefnos Organig y llynedd yn cynyddu gwerthiant bwyd a diod organig 15.5 y cant.
Am fwy o wybodaeth, cysylltwch â Lara Hallett ar MGB PR ar 01792 460200
Nodiadau i olygyddion
1. Yr adnodd cenedlaethol yw Canolfan Organig Cymru ar gyfer defnyddwyr, ffermwyr a gwneuthurwyr polisi sy’n ymrwymedig i fwyd a ffermio mwy cynaliadwy yng Nghymru. Wedi’i lleoli ym Mhrifysgol Aberystwyth ac yn cael ei rheoli gan bartneriaeth sy’n cynnwys ADAS, Canolfan Ymchwil Organig Elm Farm, a Sefydliad y Gwyddorau Biolegol, Amgylcheddol a Gwledig ym Mhrifysgol Aberystwyth. Gweler www.organiccentrewales.org.uk.
2. Un o brosiectau Canolfan Organig Cymru yw BOBL a ariennir o dan Gynllun Effeithlonrwydd y Gadwyn Gyflenwi yn rhan o Gynllun Datblygu Gwledig Llywodraeth Cymru. Bwriad y prosiect yw cynorthwyo’r cynhyrchydd cynradd yng Nghymru a meithrin y farchnad ar gyfer cynnyrch organig Cymru mewn ffordd gynaliadwy. Mae’r prosiect yn datblygu marchnadoedd hen a newydd i gynnyrch organig wrth sbarduno ar yr un pryd arloesedd ar bob lefel yn y gadwyn gyflenwi. Y nod cyffredinol yw cefnogi sector organig ffyniannus yng Nghymru fel y gellir llwyr wireddu manteision y buddsoddi gan Lywodraeth Cymru yn y Cynllun Ffermio Organig i greu buddion amaeth-amgylcheddol ac yng Nghynllun Gweithredu Organig Cymru i gefnogi datblygu gwledig a chynhyrchu bwyd cynaliadwy.
3. Cynllun integredig Cymru gyfan yw Cyswllt Ffermio ar gyfer busnesau fferm a choedwigaeth yng Nghymru. Fe’i hariennir drwy Gynllun Datblygu Gwledig 2007-2013, sy’n cael ei ariannu yn ei dro gan Gronfa Amaethyddol Ewrop ar gyfer Datblygu Gwledig a Llywodraeth Cymru. Mae’r cynllun yn darparu ystod hygyrch a hyblyg o wasanaethau gan gynnwys cymorth un i un, gwybodaeth, arbenigedd, hyfforddiant a gwasanaethau cynghorol sy’n cael eu teilwra’n ôl angen yr unigolyn. Mae llawer o wasanaethau’n cael eu hariannu’n gyflawn ac mae eraill yn derbyn cymhorthdal o 80% i bob ffermwr cymwys. Mae pob gwasanaeth yn helpu ffermwyr i redeg eu busnesau’n fwy effeithlon. Am wybodaeth bellach ffoniwch Ganolfan Gwasanaethau Cyswllt Ffermio ar 08456 000 813.
4. Ariennir y Gwasanaeth Gwybodaeth am Droi’n Organig gan Lywodraeth Cymru i ddarparu gwybodaeth i gynhyrchwyr, i’w galluogi i wneud penderfyniad deallus ynglŷn â newid i reoli ac ardystio organig – ceir llinell gymorth, pecyn gwybodaeth a hyd at dri ymweliad di-dâl â fferm. Cysylltwch â llinell gymorth Canolfan Organig Cymru ar: 01970 622100.
